ĐỨC HIẾU SINH

Đức hiếu sinh là một đức hạnh tuyệt vời trong tuyệt vời. Khi ai sống được với đức hiếu sinh thì lòng yêu thương của người đó bao la cao cả, rộng mở thương yêu tất cả và quý trọng sự sống của muôn loài vạn vật có mặt trên thế gian này. Lòng yêu thương của họ không bao giờ ích kỷ, nhỏ hẹp mà luôn trải rộng bình đẳng không những đối với con người, mà còn các loài vật, các loài thực vật. Do vậy trong cuộc sống người có đức hiếu sinh luôn bình an, vui vẻ, hạnh phúc và vô sự.

Đức hiếu sinh được thể hiện ở nhiều góc độ, chúng ta hãy xem vài minh họa căn bản dưới đây:

1/ Sống không phân biệt thân sơ. Mình đối xử với người thân như thế nào thì hãy đối xử với người ngoài như vậy. Nếu mình sẵn lòng cho người thân chiếc xe, ngôi nhà hay những gì mình yêu thích nhất thì hãy sẵn lòng cho người ngoài như vậy.

Hãy thương yêu người ngoài như người mẹ thương yêu con một của mình. Do thương yêu ai cũng như con một của mình thì người đó sẽ luôn cảm thấy hạnh phúc dù người con ruột không bên cạnh, vì lúc đó người mẹ không cảm thấy cô đơn, mà biết rằng còn có nhiều người con khác bên cạnh.

Người tu hành là người có tâm thương yêu rộng lớn, họ sống không chỉ có thương yêu người thân mà còn cả mọi người và loài vật có sự sống trên hành tinh này. Tình thương yêu của họ không còn ích kỷ hẹp hòi cá nhân nữa mà mở rộng thương yêu bình đẳng không phân biệt thân sơ. Họ hy sinh đời sống cá nhân riêng tư để yêu thương phục vụ cho mọi người trên thế gian này như chúa Giêsu từ bỏ cuộc sống gia đình, đem tình thương của mình trải rộng ra thương yêu tất cả mọi người. Ở nước Ấn Độ thì có đức Phật và thánh Mahatma Gandhi. Có thể những nhân vật này thất bại trong việc hy sinh của mình trước sự tàn ác tham lam của con người, nhưng họ đều để lại cho con người cách sống biết yêu thương nhau.

Tất cả mọi người trên thế gian đều đang khổ, dù đó là người giàu có. Chỉ khi hiểu và sống đạo đức biết thương yêu nhau thì mới giúp mọi người hết khổ. Chính đời sống thiện sẽ chuyển đổi hoàn cảnh sống của mọi người. Dù cho con người có giúp nhau bằng tiền bạc vật chất, thì đó cũng chỉ là tạm thời, không thể chuyển tâm tánh tham lam, sân giận, kiêu mạn, nghi ngờ, và ích kỷ của con người thành thiện được.

Chỉ khi con người ý thức, tự giác được lợi ích của đạo đức và tự nguyện biết sống thương yêu nhau, thì mới chuyển đổi được hoàn cảnh nghèo đói, thiên tai bệnh tật của họ thành no ấm, khỏe mạnh an vui và hạnh phúc. Đức này là đức hiếu sinh đa hướng.

 2/ Sống biết thương yêu sự sống của muôn loài vạn vật. Ai cũng tham sống sợ chết. Mình cũng vậy thì mọi người hay muôn loài vạn vật khác cũng vậy. Do vậy chớ giết người, giết vật; chớ cầm cây đánh người, đánh vật; chớ buôn bán người, buôn bán vật; chớ ăn thịt người, ăn thịt các loài vật.

Mình sống biết tôn trọng sự sống của muôn loài vạn vật khác thì mạng sống mình mới bảo tồn được, người sống được như vậy thì ít bệnh tật, tai nạn, bệnh nhẹ thì mau hết, bệnh nặng thì có người giúp đỡ và hết nhanh, không kéo dài.

Do sống không quý trọng sự sống của muôn loài vạn vật khác mà loài người không ai tránh bệnh tật, kẻ liệt giường, tàn tật hay bị tai nạn cho đến hàng ngàn bệnh tật khác ngày càng nguy hiểm hơn và khó trị hơn. Nhiều người nghĩ rằng có thuốc rồi không còn sợ gì nữa, nhưng đâu ai tránh được không bệnh, không bệnh này thì có bệnh khác. Thuốc chỉ dùng để trị cái ngọn chứ đâu trị được cái gốc của bệnh tật. Cái gốc chính là ở chổ quý trọng sự sống của muôn loài vạn vật.

Quý trọng sự sống của muôn loài vạn vật cho nên mình ăn chay. Đó là ý nghĩa cao quý và lợi ích của ăn chay. Chính vì ăn chay, không sát sanh mà chúng ta đang trau dồi lòng thương yêu hằng ngày, không muốn thấy sự đau khổ của muôn loài vạn vật trong chén cơm của mình. Do vậy mà chúng ta tập dần thói quen không muốn thấy ai khổ, không muốn làm ai khổ qua từng hành động lời nói và suy nghĩ hằng ngày.

Chỉ cần mỗi ngày dành ra 15’, hoặc trước khi đi ngủ kiểm nghiệm lại từng hành động, lời nói và ý nghĩ của mình trong ngày có làm khổ mình, làm khổ người hay làm khổ các loài vật khác hay không. Nếu có thì tác ý chừa bỏ không làm, nói hay suy nghĩ trong tương lai nữa. Chỉ cần như vậy hằng ngày đều đặn sẽ tập một thói quen tốt, và khi đã thuần thục thì tâm luôn bất động, thanh thản, an lạc và vô sự một cách kỳ lạ tự nhiên. Đó là tâm của kẻ sống thiện, tâm của kẻ sống trên Thiên Đàng, Cực Lạc. Không còn tham, sân, si, kiêu mạn, nghi ngờ nữa mà chỉ có sống yêu thương. Đức này là đức hiếu sinh.

 3/ Đi đường thấy cây đinh, con ốc nhọn, vỏ chuối thì lượm lên, không nên bỏ đinh hay vỏ chuối ra đường cũng là sống thương yêu biết lo nghĩ đến người khác. Đây là đức hiếu sinh.

 4/ Đừng mang chuyện lo lắng, buồn bực từ nơi công sở hay bên ngoài về nhà. Đức này là đức hiếu sinh.

 5/" Nhận lỗi thay người khác. Gánh tội hay cái sai dùm người." Có một quản đốc xưởng dệt tên là Gary, tuy là một chức vị nhỏ nhưng ông yêu thương công nhân của mình như con. Lần đó một thanh niên trẻ tên Tom vừa được nhận vào làm chưa quen, làm chậm hơn và ảnh hưởng đến năng suất sản xuất của cả dây chuyền. Giám đốc mời ông Gary lên hỏi thì người ông Gary chỉ nhận lỗi mình, không hề nhắc đến tên Tom trước mặt giám đốc. Khi ai sống với lòng thương yêu chân thật thì hành động sống của họ thật giản dị và cao thượng tuyệt vời. Đức này là đức hiếu sinh.

 6/ Sống biết dũng cảm cứu người, cứu vật khi người gặp hoạn nạn như cháy nhà, bị nước cuốn trôi hoặc cứu con ếch đang bị con rắn cắn, cứu vớt các loài thú bị rơi xuống nước …Đức này là đức hiếu sinh dũng cảm.

 7/ Sống biết lắng nghe. Biết kiên nhẫn lắng nghe người khác tâm sự, giúp cho người khác trút hết mọi phiền não, tức giận, hay lắng nghe sự chia sẻ những gì người khác thích. Đừng cắt ngang câu chuyện, viện cớ bỏ đi hay có chuyện khác phải làm. Đừng sợ mất thời gian quý báo của mình mà hãy nghĩ rằng đây là thời gian để yêu thương. Lắng nghe là yêu thương. Đức này là đức hiếu sinh lắng nghe.

 8/ Sống biết thương yêu kẻ thù, người ghét mình, người ăn hiếp mình, người hại mình,… Khi có cơ hội giúp họ thì mình giúp ngay. Đó là sống yêu thương. Chỉ có lòng thương yêu mới hàn gắn lại lòng thù hận, lòng ghen ghét,… của người khác. Đức này là đức hiếu sinh tha thứ.
 
9/ Sống biết thương yêu những người tội phạm. Ví dụ: khi có kẻ trộm muốn vào nhà lấy vật gì của mình mà mình biết được thì mình hãy bình tĩnh nói rằng nếu bạn đói thì hãy lấy cơm mà ăn, nếu bạn cần tiền thì hãy lấy tiền mà xài. Tiền, cơm,… mất có thể kiếm lại được, chứ lòng thương yêu không thể kiếm lại được đâu.

Chỉ khi mình rèn luyện lòng thương yêu hằng ngày bằng phương pháp như lý tác ý (tự kỷ ám thị) thì dần dần lòng thương yêu sẽ rộng lớn, khi lòng thương yêu rộng lớn rồi thì sẽ không còn sân giận hay sợ hãi ai kể cả có ai đó giết mình mà mình chỉ biết thương yêu họ chứ không bao giờ giận họ.

Khi chưa thuần thục thì hãy tác ý nhắc tâm hằng ngày những gì mình sống chưa biết thương yêu. Ví dụ: nhắc tâm “Hãy sống thương yêu người ăn trộm, kẻ cướp hay kẻ đánh giết mình”, “Hãy sống luôn biết chia sẻ mọi thứ mà người khác thích, người khác cần”,…Đức này là đức hiếu sinh ly tham.

10/ Sống biết cho đi hạnh phúc của mình. Đây là một việc khó nhưng khó mà làm được thì người đó là phi thường. Chỉ đơn giản một điều là mình hiểu được ý nghĩa của cuộc sống này chính là “đem niềm vui hạnh phúc đến cho mình, cho người khác và muôn loài vạn vật khác.”

Người biết sống yêu thương hiểu rằng khi thấy ai hạnh phúc thì mình mừng vui, lấy niềm vui hạnh phúc của người làm niềm vui hạnh phúc cho mình. Đó là phương châm sống của họ.

Ví dụ một người mẹ có đứa con trai một. Khi thấy người vợ mới cưới của con trai làm cho con trai hạnh phúc vui vẻ thì người mẹ cũng mừng vui hạnh phúc. Cũng vậy khi một người có vợ hay chồng có bạn đời khác thì người đó cũng nên vui mừng, vì có người đem hạnh phúc và niềm vui đến cho vợ hay chồng của mình. Mình thấy vợ hay chồng của mình hạnh phúc thì mình vui chứ sao lại buồn, lại ghen tức, rồi tìm cách đánh ghen.

Mục đích sống của mình là thấy người mình thương yêu hạnh phúc như người mẹ thấy con trai mình hạnh phúc thì vui, chứ đâu có ghen với người con dâu. Do “thấy người mình thương yêu hạnh phúc thì mình mừng vui, sống là vui trên cái vui của người khác” chứ sao lại ghen với người kia. Đôi khi người ta bị hiểu lầm về tình yêu nam nữ như một tình yêu chiếm hữu, ích kỷ, sau khi cưới là của nhau, không còn của ai khác nữa. Chỉ muốn là của riêng mình.

Chính vì do hiểu như vậy mà thay vì có thể sống biết thương yêu thì con người biến lòng thương yêu thành sự thù hận suốt đời không quên được. Có người biết cách sống thương yêu này còn tìm gặp người bạn của vợ hay chồng mình nói lời cám ơn đã giúp cho vợ hay chồng mình vui, hay có người vợ mua hoa cho chồng đem tặng cho cô bạn mới.

Người làm được như vậy là người biết cho đi hạnh phúc của mình. Đó là cách sống biết yêu thương. Chỉ có người sống có lòng thương yêu thì mới làm được những điều phi thường này, còn chưa hiểu và chưa biết sống thương yêu thì chỉ nuôi lòng thù hận, đánh mất lòng thương yêu suốt đời. Đức này là đức thương yêu hy sinh.

 11/ Sống với tâm bình đẳng, không phân biệt nam nữ, người tu sĩ nam hay tu sĩ nữ, già hay trẻ con, nam hay nữ, người tu hay không tu, sang hay hèn, giàu hay nghèo, có học thức hay thiếu học, có tôn giáo hay không tôn giáo, bình đẳng giữa các tôn giáo với nhau, dân thành thị hay nông thôn, màu da, cùng dân tộc hay khác dân tộc, loài người và thú vật, chủ và tớ, …

Người ta kêu gọi sự tự do bình đẳng, nhưng người ta không có lòng yêu thương thì sự tự do bình đẳng đó không bao giờ có. Ở Ấn Độ thời Đức Phật, Ngài đã nhận đệ tử tên Chiên Đà La là một người hốt phân thuộc giai cấp cùng đinh hạ liệt, ông Chiên Đà La đã tu chứng đạo trong vòng một tuần. Đức Phật muốn chứng minh cho những người thuộc giai cấp khác thấy ông Chiên Đà La cũng là con người như bao nhiêu người khác có thể tu chứng đạo. Ông Mahatma Gandhi cũng là một vị thánh nhân được cả Thế Giới kính mộ cũng đã từng từ bỏ hết quần áo sang giàu, chỉ mặc một chiếc áo vải bình thường, sống chung với những người dân thuộc tầng lớp cùng đinh, cho họ ở chung 1 nhà và xem như là anh em.

Bình đẳng ở đây là bình đẳng sự sống, ai có sự sống thì đều được xem như nhau. Con người vì tự xem mình là thông minh, cho nên đánh mất tình thương, không biết quí trọng sự sống của muôn loài, thường gây chiến tranh và giết hại hàng triệu loài vật hàng ngày. Họ chỉ biết lấy mạnh hiếp yếu, nhưng đâu ngờ trong vũ trụ này vẫn có bàn tay nhân quả công bằng. Bệnh tật, thiên tai động đất, sóng thần, lũ lụt, dịch bệnh, v.v… mỗi lần xảy ra đã và đang cướp đi hàng trăm ngàn sinh mệnh. Đó là những lời cảnh báo cho con người biết nên sống tôn trọng sự sống của nhau.

Chiến tranh không thể giải quyết mọi xung đột, hận thù diệt hận thù đời này không thể có, chỉ có lòng thương yêu sự sống mới xóa được hận thù mà thôi. Chỉ có mỗi con người tự giác biết sống thương yêu và quí trọng sự sống của nhau thì hòa bình mới có. Chiến tranh do con người mà ra, hòa bình chỉ có khi con người từ bỏ lòng tham lam và sân hận của mình. Đức này là đức hiếu sinh bình đẳng tôn trọng.

12/ Trong gia đình, từ những việc nhỏ đều có thể nói lên lòng yêu thương của con cái đối với cha mẹ, giữa người này với người kia. Ví dụ như: con cái phụ cha mẹ quét nhà, nấu cơm, đi chợ, giặt giũ, dọn dẹp, lau chùi, đóng khóa cửa, sửa chữa, chở đi mua đồ, sẵn sàng vui vẻ khi được sai bảo, học hành giỏi, phụ giúp kinh tế tài chánh cho gia đình, mua quà cho mọi người trong gia đình, tổ chức đi chơi, thay đổi không khí cho gia đình,...Tất cả những việc làm đó đều là đức hiếu sinh.  

13/ Đức hiếu sinh còn thể hiện qua lời nói ái ngữ, lời nói yêu thương, lời nói ngọt ngào ôn tồn, nhã nhặn, nhẹ nhàng chứa đầy tình yêu thương, sự quan tâm, an ủi, khuyến khích, khích lệ, khen ngợi,....

14/ Người có đức hiếu sinh không những luôn cung kính và tôn trọng tất cả mọi người qua lời nói và hành động, mà còn qua từng suy nghĩ. Họ luôn tư duy thiện, tư duy tích cực, tư duy những điều không làm khổ mình, khổ người và khổ các loài vật khác. Họ xem tất cả mọi người và muôn loài vạn vật là người vật tốt, là người hiền, là người thiện, là người muốn giúp đỡ mình, muốn tốt cho mình, là người đang muốn truyền dạy cho mình những kinh nghiệm hay của họ, là những người thương mình, đang lo lắng quan tâm đến mình,...

15/ Một vị lãnh đạo đất nước biết sống vì nhân dân của mình, suốt đời phục vụ cho dân, lo cho dân, biết lắng nghe dân, giúp dân luôn an tâm, giúp dân giải quyết mọi mâu thuẫn, xung đột trong đời sống, giải quyết những tệ nạn, tội phạm trong đất nước, giữ đất nước luôn bình an, không chiến tranh,...Khi dân cần thì luôn phục vụ dân, khi dân không cần thì sẵn sàng từ chức thoái vị, không tiếc nuối. Người lãnh đạo đó là người lãnh đạo vì dân, vì nước, không vì danh vì lợi. Người đó có đức hiếu sinh đa hướng.

Tóm lại, đức hiếu sinh hiện hữu khắp nơi từ cá nhân, gia đình cho đến ngoài xã hội. Ai ai trong đời đều đã từng sống với đức hiếu sinh dù là một người ác, phạm nhân hay bất kỳ ai, kể cả các loài vật cũng có đức hiếu sinh. Khi sống với đức hiếu sinh con người sẽ thấy được giá trị của sự sống trên cuộc đời này, đó là mang niềm vui và hạnh phúc đến cho người, vui trên cái vui của mọi người.

Sự trình bày ở trên chỉ là khái quát, đơn giản và căn bản. Dĩ nhiên còn hàng trăm hành động khác cũng thuộc về đức hiếu sinh. Mỗi người một hoàn cảnh sẽ có những kinh nghiệm hay về đức hiếu sinh. Kính mong các bạn chia sẻ thêm để đề tài này thêm phong phú. Kính chúc tất cả các bạn luôn sống với đức hiếu sinh.

Để hiểu rõ về đức hiếu sinh, xin mời các bạn đọc những bộ sách  về đức hiếu sinh tại đây.


Hoặc đọc tiếp bài "Đức hiếu sinh một hướng và đa hướng"

ĐỨC IM LẶNG NHƯ THÁNH

Người sống với đức im lặng như thánh là người biết tư duy suy nghĩ trước lời nói của mình. Luôn quán xét xem những lời nói đó có đem đến sự đau khổ, buồn bực, tức giận cho mình và cho người hay không. Nếu có thì không nói im lặng, còn không thì mới nói.

Người sống với đức im lặng như thánh là người có đức nhẫn nhục. Bởi vì trước lời nói mạt sát, mạ lỵ, chê bai, chỉ trích, nói xầu, đánh đập, tra tấn, giết hại, hâm dọa, nói oan ức, v.v… người có đức im lặng như thánh biết rằng chỉ cần mình mở miệng ra là sẽ như đổ dầu vào lửa sẽ làm cho người kia phẫn nộ hơn, giận dữ hơn, hung tợn hơn. Chính điều đó sẽ làm khổ người kia, làm cho lòng hận thù của họ càng mãnh liệt sẽ gây hại đến họ, làm họ mất tự chủ sẽ phản ứng tự vệ rất là khó đoán trước chuyện gì xảy ra.

Do hiểu rõ những hoàn cảnh trên, người có đức im lặng như thánh nhẫn nhục im lặng để làm cho cơn thịnh nộ của người khác giảm xuống, chấp nhận lỗi do mình gây ra hoặc nói lời nói xin lỗi, lời nói nhận lỗi với người khác, vui vẻ bắt tay, đền bù thiệt hại, không truy cứu, dẫn nhau ra tòa tố tụng nữa.

Tất cả những gì xảy ra giữa người và người hằng ngày đều là nhân quả, người thấu suốt nhân quả biết rõ cái quả ngày nay gặp chính là đã từng gieo nhân trong quá khứ, cho nên chấp nhận mọi nghịch cảnh đến một cách thanh thản an vui, không vì bất cứ lý do nào mà phẫn nộ hay giận dữ. Chỉ im lặng chấp nhận tất cả để có thể chuyển đổi nhân quả từ khổ đau thành an vui trong hiện tại và mai sau.

Đức Ly Sân

Trong đời sống hằng ngày con người không tránh khỏi những oan ức bất ngờ không đoán trước được. Có khi chúng ta nghĩ rằng chúng ta không có làm chuyện gì thì lại bị đổ lỗi là đã làm hại người, có khi mình nghĩ rằng mình đang làm chuyện tốt giúp người thì lại bị đổ lỗi rằng đang hại người, có khi mình nghĩ rằng mình đang đùa thì bị nghĩ rằng đều đang châm biếm, chỉ trích, bêu xấu hay bị cho rằng là có ý xấu muốn hại người, v.v và v.v… Hằng trăm chuyện oan ức xảy ra hằng ngày xung quanh đó khiến cho con người phản ứng lại một cách vô tri khiến cho người khác đang giận lại càng giận hơn như đổ thêm dầu vào lửa. Thật là khó tránh khỏi gây thương khóc cho mình và cho người.

Người có trí nhận ra được điều này phải luôn bình tĩnh, giữ tâm bất động, nhìn nhận lỗi mình, hiểu rõ nhân quả, hãy thương yêu và tha thứ cho người để làm cho cơn sân giận của người tắt dần và dập tắt.

Chỉ khi chúng ta đã từng bị hay rơi vào những hoàn cảnh oan ức như vậy rồi, chúng ta mới thấy được sự nguy hiểm và tác hại của chúng, hiểu rõ lòng mình và lòng người, hiểu rõ được ngọn lửa sân hận trong lòng mình và lòng người, hiểu rõ được phương pháp bình tĩnh, giữ tâm bất động, thương yêu và tha thứ là thần dược dùng để dập tắt mọi ngọn lửa sân hận trong lòng mình và lòng người.

Thường đại đa số con người luôn thấy lỗi người, không nhìn lỗi mình. Do đó chỉ cần thấy điều gì bất lợi cho mình, bất toại nguyện, nguy hiểm đến tính mạng mình, tính mạng người thân quen của mình, tài sản hay tính mạng của mình bị mất mát, nguy hại,… thì đổ hết mọi cơn sân hận lên đầu người khác. Ví dụ như:

• Bị người khác lái xe đụng phải cũng bị chửi mắng la hét bắt bồi thường thiệt hại.
• Đến hẹn chậm vì đồng hồ đi chậm, hay bị kẹt xe, hay vì lý do quan trọng khẩn cấp nào đó cũng làm cho người kia giận, chỉ trích, la mắng.
• Có lòng tốt ngăn xe ngựa chạy đâm vào người đi đường nhưng lại làm cho xe bị gãy bánh xe làm hư xe.
• Bị nghi ngờ hay bị nói oan rằng lấy căp đồ vật.
• V.v…

Người có trí là người biết sống thương yêu luôn mang niềm vui đến cho người, là người biết dập tắt mọi ngọn lửa sân giận trong lòng mình và người. Do vậy họ luôn sáng suốt bình tĩnh, giữ tâm bất động, im lặng, chỉ nhìn thấy lỗi mình, chịu nhận lỗi về phần mình, tha thứ bỏ qua cho mọi người.

Hằng ngày họ luôn nhắc thầm rằng họ sẽ luôn thương yêu và tha thứ cho tất cả mọi người mọi loài vật vô tình hay cố ý gây hại đến họ, luôn mở rộng vòng tay ra đón nhận tất cả mọi thử thách, oan trái của cuộc đời bằng lòng thương yêu chân thật để dập tắt đi mọi buồn phiền, sân hận trong lòng mọi người và của chính mình. Đó là những người biết cách sống với đức ly sân.

Đức Nhẫn Nhục, Tùy thuận và Bằng Lòng

ĐỨC NHẪN NHỤC

Trước tiên một người muốn tu theo Phật giáo còn trong chiếc áo người cư sĩ thì hằng ngày phải tu tập đức hạnh nhân bản – nhân quả sống không làm khổ mình, khổ người và khổ tất cả chúng sinh. Muốn sống đạo đức như vậy thì nên lấy năm đức của Phật giáo mà làm nền tảng cho sự sống:

1- Đức Hiếu Sinh

2- Đức Ly Tham

3- Đức Chung Thủy

4- Đức Thành Thật

5- Đức Minh Mẩn

Khi muốn sống đúng được năm đức hạnh này thì phải học tập để biết cách sống với mọi người bằng sự thể hiện đức hạnh NHẪN NHỤC. Bởi vì trong cuộc sống thường chung đụng với mọi người nên có nhiều ác pháp xảy ra. Ác pháp xảy ra thường mang đến sự khổ đau cho loài người.

Muốn ngăn chặn những sự đau khổ này thì phải diệt trừ ác pháp. Ác pháp đầu tiên thì chỉ có đức hạnh NHẪN NHỤC mới dẹp trừ được mà thôi. Khi ác pháp được dẹp trừ thì trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta mới có sự bình an, yên vui.

Trong cuộc sống dù gặp muôn vàn ác pháp như thế nào thì đức hạnh NHẪN NHỤC sẽ giúp cho quý vị thoát ra mọi nỗi khổ đau. Vì vậy hạnh nhẫn là hàng đầu trong sự tu tập theo Phật giáo, nó là phong cách sống cao thượng hơn mọi người, quý vị cần nên nhớ điều đó.

Người sống với đức nhẫn nhục là sống không làm khổ mình, khổ người, quý vị có thấy điều này không? Ai sống được với đức nhẫn nhục là nâng cao sự sống của mình ngang hàng với những Thánh nhân. Bởi vậy muốn làm Thánh mà không sống được với đức nhẫn nhục thì không thể làm Thánh được. Những bậc Thánh hơn người là những người biết sống với đức nhẫn nhục, tùy thuận, bằng lòng.

Trong cuộc sống này nếu ai biết sống nhẫn nhục là người biết sống đem lại sự an vui cho mình và mọi người. Vì đức hạnh nhẫn nhục luôn luôn không làm khổ mình khổ người.

Sống hạnh nhẫn nhục như thế nào?

1- Người ta chửi mình, mình không nên chửi lại. Đó là hạnh nhẫn nhục.

2- Người ta đánh mình, mình không nên đánh lại. Đó là hạnh nhẫn nhục.

3- Người ta nói dối không thật nhưng mình không nên chỉnh sửa sai những điều đó, vì chỉnh sửa sai những điều đó người ta sẽ xấu hổ sinh thù oán.

4- Người ta nói nặng lời với mình, những lời nói thô lỗ mình không nên nặng lời và dùng những lời nói thô lỗ với họ. Vì dùng những lời nói qua lại như vậy chẳng khác nào như chửi mắng nhau. Đó không phải là đức hạnh nhẫn nhục.

5- Người ta nói xấu mình nhưng mình không nói xấu lại. Đó là dức hạnh nhẫn nhục.

6- Người ta hay tranh luận hơn thua với mình thì mình nên tránh không nên tranh luận hơn thua với họ, vì tranh luận hơn thua như vậy là thiếu đức nhẫn nhục.

7- Người nói đúng nói sai mình chỉ biết làm thinh không nói đúng sai, nói phải, nói trái mặc dù chúng ta biết rất rõ đúng sai phải trái nhưng không phê phán ai cả. Đó là hạnh nhẫn nhục.

8- Người ta cho mình ăn cái gì thì mình ăn cái nấy không chê dỡ hay khen ngon. Đó là hạnh nhẫn nhục.

ĐỨC TÙY THUẬN

Bản thân sống ở đời ai cũng biết tùy thuận lẫn nhau thì làm sao có sự bực mình, tức giận, buồn phiền, khổ đau v.v.. Gia đình vợ chồng không biết tùy thuận lẫn nhau thì không tránh cơm không lành, canh không ngọt, lúc nào cũng sống trong cảnh bất an. Xã hội mọi người biết tùy thuận nhau thì không tranh đua hơn thiệt, cao thấp, không so đo giàu nghèo, sang hèn thì không bao giờ có xung đột và chiến tranh thì xã hội sẽ có trật tự, an ninh.

Đức hạnh TÙY THUẬN là một đức hạnh giúp cho loài người sống bình an yên vui. Vì thế, nó có một giá trị rất lớn cho đời sống con người cùng sống chung nhau trên hành tinh này.

Dùng danh từ TÙY THUẬN thì người ta hiểu nghĩa một cách lờ mờ, không sâu sắc bằng chúng ta đưa ra những hành động cụ thể tùy thuận như:

1- Kinh sách Đại Thừa dạy cúng bái cầu siêu, cầu an. Vậy mình cũng nên TÙY THUẬN tụng niệm cầu siêu, cần an để quý thầy Đại Thừa khỏi nghi ngờ, nhưng mình sẽ dùng pháp ly dục ly bất thiện pháp tu tập thì có ai biết đâu.

2- Mình TÙY THUẬN ngồi thiền như các thầy bên Thiền Đông Độ, nhưng mình cứ tu theo pháp môn của Phật dạy ly dục ly ác pháp thì có ai biết đâu.

3- TÙY THUẬN nhưng không bị lôi vào ác pháp. Có một người bạn mời chúng ta đến ăn giỗ, chúng ta sẵn sàng đến. Trong bữa ăn dọn lên toàn là thực phẩm thịt cá, mọi người đều cầm đũa ăn ngon lành, chúng ta cũng vậy nhưng lại toàn ăn rau cải chớ không hề ăn một miếng thịt nào cả. Đó là trong khi chúng ta TÙY THUẬN với bạn bè nhưng họ không, còn mình là người giữ gìn đức HIẾU SINH.

4- Người sống với đức hạnh TÙY THUẬN là người biết sống hòa hợp với mọi người mà không làm khổ mình khổ người.

5- Đức hạnh TÙY THUẬN là một hành động sống đạo đức trong muôn ngàn hành động sống đạo đức khác không làm khổ mình khổ người và khổ chúng sinh.

6- Ai sống biết TÙY THUẬN là biết đem lại sự an vui cho mình cho người trong cuộc sống.

7- Người biết sống trong gia đình cũng như ngoài xã hội đều phải lấy đức TÙY THUẬN mà sống thì gia đình trong ấm ngoài êm, còn xã hội thì có trật tự an ninh.

8- Trong xã hội mọi người ai cũng biết sống TÙY THUẬN thì xã hội ấy là thiên đàng.

9- Người biết sống TÙY THUẬN là người luôn luôn có nụ cười trên môi, tâm hồn họ lúc nào thanh thản, an lạc và thường hoan hỷ với mọi người.

10- Người biết sống TÙY THUẬN là người ít bệnh tật tai nạn, cuộc sống thường được an vui hạnh phúc.

11- Bởi vậy đức TÙY THUẬN là một đức hạnh cao thượng đối với mình với người không bao giờ làm khổ ai.

ĐỨC BẰNG LÒNG

BẰNG LÒNG là một đức hạnh xả tâm cao nhất trong Phật giáo, vì có BẰNG LÒNG tâm mới có an vui. Bằng lòng tức là vui lòng chứ không phải bằng mặt nghĩa là vui lòng trước mặt mà sau lưng thì không vui. BẰNG LÒNG ở đây là vui lòng chấp nhận mọi ý kiến và việc làm của người khác không có chút gì còn chướng ngại trong lòng. Bằng lòng tức là chấp nhận và vui vẻ.

Một người luôn luôn giữ gìn được tâm BẰNG LÒNG thì người ấy sống không còn chút gì đau khổ trong lòng. Cho nên cuộc sống chung đụng với mọi người mà người biết sống với đức hạnh BẰNG LÒNG thì người ấy không còn bị những ác pháp làm đau khổ, không còn bị các chướng ngại pháp làm khổ đau.

Tóm lại trong xã hội loài người mà mọi người, ai ai cũng đều biết sống đối xử với nhau bằng những hành động thân, miệng, ý luôn luôn thể hiện đức hạnh: NHẪN NHỤC, TÙY THUẬN và BẰNG LÒNG thì thế gian này yên vui và hạnh phúc biết bao!!!

Thấy biết rõ ba đức hạnh NHẪN NHỤC, TÙY THUẬN va BẰNG LÒNG này sẽ đem lại sự lợi ích rất lớn cho loài người. Cho nên chúng tôi thường ước nguyện sao cho mọi người, thấu hiểu sự sống của mọi người rất quý báu vô cùng, ước mong mọi người hãy vì sự sống chung nhau trên hành tinh này mà diệt trừ lòng ích kỷ nhỏ hẹp của mình để sống vì mọi người, sống vì mọi người không phải là lời nói suông mà bằng cả hành động.

Sống vì mọi người là sống vì sự sống của mình và của những người khác để cùng nhau xây dựng một xã hội bình an, yên ổn bằng tình thương cho nhau chân thật. Ba đức hạnh này là ba đức hạnh của người tại gia, xin quý vị cố ghi khắc trong tim, vì những lời dạy này là để cho những người tại gia có một lối sống cao thượng, sống vì yêu thương mình và mọi người.

Đạo Phật là một tôn giáo dạy đạo đức cho con người, sống như thế nào để được bình an, yên vui và hạnh phúc, chớ không phải dạy thần thông biến hóa tàng hình kêu mưa, gọi gió v.v.. mà cũng không phải dạy cầu cúng, tụng kinh, niệm chú hoặc niệm Phật cầu tha lực. Cho nên mục đích của đạo Phật ra đời là dạy cho con người sống sao cho xứng đáng làm con người, nhất là những người còn sống tại gia đình, phải đối xử với ông bà, cha mẹ, cô bác, anh chị em v.v.. như thế nào để không làm khổ mình khổ người và chúng sinh. Tức là phải biết đem sự sống đạo đức hòa hợp cùng mọi người, phải biết nhẫn nhục, tuỳ thuận và bằng lòng trong mọi nghịch cảnh.

Còn riêng phần người xuất gia thì hãy xem phần tiếp nối dạy sau đây chúng tôi sẽ giảng dạy từng pháp môn tu tập oai nghi chánh hạnh trong giai đoạn mới bắt đầu từ người tại gia ra khỏi nhà thế tục để rồi trở thành người xuất gia. Bởi vậy bắt đầu vào chùa trước khi xin xuất gia thì phải tu học pháp nào trước, pháp nào sau. Trong khi đó phải được một vị thầy tu chứng đạo hướng dẫn và phải cố gắng siêng năng lần lượt tu tập.

Tu tập phải đạt kết quả ở pháp này xong thì mới tu tập ở pháp khác, nếu chưa có kết quả thì tu tập chừng nào có kết quả rồi mới tu tập pháp môn cao hơn. Về giới luật cũng vậy, khi giới luật đức hạnh này giữ trọn vẹn thì mới giữ gìn giới luật đức hạnh khác, chứ không phải ôm đồm tất cả giới luật mà giới nào cũng vi phạm. Pháp tu tập cũng vậy, pháp nào phải tu cho xong pháp nấy chớ không phải pháp nào cũng tu tập. Pháp nào cũng tu tập là tu tập chung chung. Tu như vậy chẳng có kết quả gì rất uổng công tu tập mà còn phí thời gian vô ích.

ĐỨC THA THỨ

 Đức tha thứ xuất phát từ lòng thương yêu sẵn sàng bỏ qua mọi lỗi lầm của người khác.

Khoan dung độ lượng không nhắc đến lỗi lầm của người khác trước mặt cũng như sau lưng.

Ai cũng có lỗi lầm, khi chúng ta tha thứ cho họ là đã tạo điều kiện cho người khác ăn năn hối cải và sửa sai. Ngược lại nếu chúng ta không tha thứ, thường nhắc lại những lỗi lầm của người khác thì chúng ta lại làm cho người khác tự ái, họ sẽ tìm cách trả thù, tìm cách bưng bít, che dấu lỗi lầm và tìm cách hại chúng ta.

Người sống với đức tha thứ luôn mở rộng vòng tay đón nhận tất cả người xung quanh như người thân của mình, chỉ có tìm cách giúp đỡ họ, sống vì người khác, luôn muốn mang niềm vui và hạnh phúc đến cho người, luôn quan tâm giúp đỡ tháo gỡ những trở ngại, khó khăn, tai nạn của mọi người xung quanh. Hạnh phúc của mọi người xung quanh chính là niềm vui và hạnh phúc của người biết sống thương yêu và tha thứ.

Dù ai có hại mình đến đâu, có giết hại mình, có mưu hại điều gì, có lường gạt dối trá, có ly gián mình với ai, có đánh đập mình, có nói xấu mình đến đâu, có chiếm đoạt tài sản của cải địa vị của mình bao nhiêu, người sống với đức tha thứ luôn tha lỗi bỏ qua mọi lỗi lầm của mọi người.

Chính khi chúng ta sống với đức tha thứ là chúng ta đã mang niềm vui và hạnh phúc đến cho mọi người, giúp cho những người hại mình bỏ xuống gánh nặng hối hận thời gian đã qua, giúp cho họ không còn ám ảnh những gì họ đã làm, giúp họ cải tà quy chánh, bỏ ác làm thiện.

Người sống biết thương yêu và tha thứ luôn nhường nhịn không tranh giành bất kỳ điều gì với ai, ngược lại luôn tìm cách thỏa mãn mọi nhu cầu, mong muốn, ước nguyện hay mục đích của người khác. Bởi vì họ hiểu rằng ở đâu có tranh giành là ở đó sẽ sanh ra thù hận. Hơn nữa họ luôn sống tùy thuận vào mọi lời nói ý kiến, yêu cầu và việc làm của người khác để người khác luôn vui vẻ, hài lòng và yêu tâm, không để cho bất kỳ ai lo lắng, buồn phiền hay khổ đau vì bất kỳ điều gì. Nói chung là sống vì mọi người, không sống cho mình.

Người sống biết thương yêu và tha thứ không có kẻ thù, tất cả mọi người đối với họ đều bình đẳng, họ luôn thương yêu cung kính và tôn trọng tất cả mọi người. Họ rất dễ gần gủi, thoải mái vô tư, luôn tin tưởng không nghi ngờ ai, ai cũng là người tốt, người thiện. Chính vì vậy mà họ không bao giờ sợ ai, sợ chết, sợ bị giết hay sợ bị hãm hại. Dù cho chuyện gì xảy ra họ luôn sẵn sàng tha thứ tất cả. Đó chính là đức tha thứ cao thượng tuyệt vời mà con người chúng ta nên trau dồi và giữ gìn.

Do vậy hằng ngày chúng ta hãy tự hỏi chính bản thân: 

• Ngày hôm nay chúng ta có sống thương yêu và tha thứ không?
• Chúng ta có bỏ qua cơ hội sống thương yêu và tha thứ không? 

Nếu có thì hãy tự hứa ngày mai chúng ta sẽ không phạm phải lỗi lầm đó nữa, không bỏ qua cơ hội sống thương yêu và tha thứ nữa.
Nếu không có thì chúng ta hãy tiếp tục sống thương yêu và tha thứ đến trọn đời và đến hơi thở cuối cùng của cuộc đời này.